Umowy frankowe, które znajdują się obecnie w portfelu mBanku S.A. występują pod nazwą umowy „o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych mPlan waloryzowany kursem CHF” (dawny BRE Bank) lub „umowy o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych „Multiplan” waloryzowany kursem CHF” (dawny Multibank).

 

Umowy mBanku zawierają abuzywne postanowienia, a niezależnie od abuzywności postanowień, umowy te były sporządzane sprzecznie z prawem oraz z zasadami współżycia społecznego.

 

Jakie klauzule abuzywne zawierała umowa?

W umowach dawnego BRE Banku oraz Multibanku – obecnie mBanku zawarte były abuzywne postanowienia umowne dotyczące dowolnego ustalania kursu kupna oraz sprzedaży waluty obcej CHF w tabeli kursów walut obowiązującej w banku.

Umowa oraz regulamin do umowy nie precyzowały sposobu dokonywania wymiany kursu walut CHF na PLN, na podstawie której dokonywano przeliczenia kwoty kredytu. W treści umowy wskazywano wyłącznie kwotę kredytu w przeliczeniu na CHF na koniec wybranego dnia według kursu kupna waluty z tabeli kursowej banku wskazując jednocześnie, że kwota ta ma jedynie charakter informacyjny i nie stanowi zobowiązania banku.

W umowie kredytowej bank nie określał wysokości kursu dla waluty CHF/PLN na dzień wypłaty kredytu, a w konsekwencji kredytobiorcy w momencie zawierania umowy nie mieli wiedzy jaką kwotę kredytu będą zobowiązani zwrócić bankowi.  Kredytobiorcy nie otrzymali również z tytułu zawartej umowy żadnej wypłaty we frankach szwajcarskich, bowiem wypłata i spłata następowała wyłącznie w złotówkach.

Abuzywnych zapisów zawartych w umowie mBanku potwierdza ich obecność w rejestrze klauzul niedozwolonych prowadzony przez UOKiK – w przypadku byłego BRE Banku jest to klauzula nr 5743. Do rejestru wpisane zostało postanowienie dotyczące zasad ustalania wysokości rat kapitałowo-odsetkowych. Prezes UOKiK potwierdził, że wypłata kredytu wg kursu kupna ustalanego przez bank na zasadach nieznanych kredytobiorcy była sprzeczna z dobrymi obyczajami oraz naruszyła interesy konsumenta. Od kursu kupna ustalanego przez Bank będą bowiem zależały wysokości rat.

Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (SOKiK)  potwierdził, że o abuzywności postanowienia decyduje fakt, że uprawnienie banku do określania wysokości kursu sprzedaży CHF nie jest w żaden sposób formalnie ograniczone. Sąd dostrzegł w tym mechanizmie sprzeczność postanowienia z dobrymi obyczajami i rażące naruszenie interesów konsumenta, który nie ma możliwości uprzedniej oceny własnej sytuacji – w tym wysokości wymagalnych rat kredytu – i jest zdany wyłącznie na arbitralne decyzje banku.

 

Konsekwencje uznania postanowienia umownego za niedozwolone

Konsekwencją uznania postanowienia umownego za niedozwolone jest brak związania konsumenta klauzulą abuzywną. Oznacza to, że taka klauzula nie wywiera skutków już od momentu zawarcia umowy.

Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, zgodnie z którym postanowienie uznane za niedozwolone należy traktować jak nigdy nieistniejące, tak by nie wywoływało ono skutków wobec konsumenta. Jak wskazuje orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w oparciu o normy dyrektywy 93/13/EWG należy ocenić wpływ stwierdzenia nieuczciwego charakteru postanowienia na ważność danej umowy i obowiązek ustalenia, czy rzeczona umowa może dalej istnieć bez tego postanowienia.

Innymi słowy – Umowy mBanku są nieważne – eliminacja klauzul przeliczeniowych skutkuje bowiem problemem wykonywania umowy, wyliczania rat kapitałowo-odsetkowych, jak również ustalenia kwoty kredytu do spłaty, a więc brakiem osiągnięcia przez strony porozumienia co do istotnych postanowień umownych. W takiej sytuacji mBank musi zwrócić wszystkie wpłacone przez kredytobiorcę kwoty.

 

Jakie wyroki zapadają w sprawach przeciwko mBankowi?

W sprawach przeciwko mBankowi, frankowicze wygrywają, a procent wygranych spraw oscyluje w wysokości 90%, ponadto należy zauważyć że analizując treść wyroków oddalających powództwa frankowiczów, w przeważającej mierze dotyczą one błędnego określenia żądania, a nie braku stwierdzenia abuzywnych klauzul w umowie z bankiem.

Rozstrzygnięcia zapadające w sprawach przeciwko mBanku prowadzą do unieważnienia umowy w całości, tak też orzekały Sądy w poniższych sprawach:

Sąd Apelacyjny  Warszawie w  wyroku z 29 stycznia 2020 r., sygn. I ACa 67/19, uznał, że umowa z mBankiem jest nieważna.

Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 stycznia 2020 r., sygn. akt I ACa 104/19. W ocenie Sądu, usunięcie abuzywnych postanowień umowy kredytowej prowadzi do jej upadku, a w konsekwencji do niezwiązania stron umową, skoro abuzywne okazały się te postanowienia umowy, które określały główny jej przedmiot.

Sąd Okręgowy w Warszawie, wyroku z 9 stycznia 2020 r., sygn. II C 352/18 uznał, że umowa z mBankiem jest nieważna.

Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 października 2019 r. (V ACa 567/18) uznał, że nie ma nawet konieczności badania nieuczciwości postanowień umownych, gdyż w pierwszej kolejności należy uznać, że umowa jest nieważna jako sprzeczna z prawem, gdyż pozwala bankowi na arbitralne kształtowanie wysokości zobowiązania kredytobiorcy, co narusza istotę zobowiązania.

Sąd Okręgowy w Warszawie, wyrok z 3 stycznia 2020 r., sygn. akt I C 733/17 wskazał, że Umowę należało uznać za nieważną z uwagi na określenie kwoty kredytu w sposób naruszający przyznanie jednej ze stron prawa do określenia wysokości świadczenia. (art.69 pkt.1 prawa bankowego) Umowa mBanku nie określała wprost kwoty podlegającej zwrotowi, i że kwota ta zostanie ustalona w wyniku określonych działań arytmetycznych. Brak kwoty podlegającej zwrotowi dyskwalifikowała więc tę umowę, co doprowadziło do jej nieważności.

Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrok z dnia 10 lipca 2020 r. sygn. akt V ACa 386/19, uznanie umowy za nieważną.

Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt I ACa 397/19, uznanie umowy za nieważną.

Sąd Okręgowy w Legnicy, wyrok z dnia 25 czerwca 2020 r., sygn. akt I C 204/19 uznanie umowy za nieważną.

 

Posiadają Państwo kredyt we frankach?

Jeżeli posiadają Państwo kredyt we frankach, być może właśnie z mBankiem, a wciąż rosnący kurs franka powoduje, że spłata comiesięcznej raty kredytu wiąże się z dużym obciążeniem domowego budżetu, warto przyjrzeć się postanowieniom umowy czy nie znajdują się w niej niedozwolone postanowienia umowne.

Bezpłatnie przeanalizujemy Państwa umowę pod kątem niedozwolonych postanowień umownych – jest to pierwszy krok do wystąpienia z roszczeniem przeciwko bankowi, a ponadto wystąpienia z wnioskiem do Sądu o zabezpieczenie powództwa na czas toczącego się postępowania o wstrzymanie płatności rat na czas trwającego postępowania.

Zapraszam do kontaktu z Kancelarią pod nr +48 730 307 301 celem ustalenia szczegółów!

Autor tekstu: Angelika Sikora