Tag: nieautoryzowana transakcja - Kancelaria Prawna Certus

Nieautoryzowane transakcje: postępowania przed UOKiK i sądami

Jakub Piejak — Tue, 12 Mar 2024 08:09:51 +0000

Prezes UOKiK rozpoczął postępowania wobec kolejnych sześciu banków, tj. Alior Bank, Bank Handlowy, Bank Ochrony Środowiska, Pekao SA, PKO BP oraz Plus Bank. Zarzuty dotyczą sposobu rozpatrywania reklamacji klientów, których środki padły ofiarą cyberataków lub wyłudzeń danych.

Stanowisko UOKiK

Prezes UOKiK ma wątpliwości co do uczciwości praktyk w zakresie rozpatrywania reklamacji po kradzieży środków. Aktualnie przed UOKiK toczy się w tym zakresie postępowanie wobec łącznie piętnastu banków, oprócz wyżej wymienionych są to również: Bank Millennium, BNP Paribas Bank Polska, Credit Agricole Bank Polska, mBank, Santander Bank Polska, Bank Pocztowy, ING Bank Śląski, Nest Bank i Santander Consumer Bank.

Przepisy a praktyka banków

Zgodnie z przepisami bank powinien zwrócić klientowi skradzione środki najpóźniej do końca następnego dnia roboczego licząc od chwili złożenia reklamacji. Bank nie musi tego robić w dwóch przypadkach:

gdy od utraty środków upłynęło 13 miesięcy lub
gdy bank pozostaje w uzasadnionym przekonaniu co do próby oszustwa przez swojego klienta i powiadomi o tym organy ścigania.

Jednak większość banków powołując się na prawidłowe uwierzytelnienie transakcji w systemie – odrzuca reklamacje klientów, którym skradziono środki. Zdaniem Prezesa UOKiK praktyka taka jest nieuczciwa, ponieważ banki nie biorą pod uwagę tego, że płatności mogła dokonać nieuprawniona osoba trzecia bez wiedzy i zgody klienta.

Wyrok sądu – case study

Jednocześnie, przed sądami zapadają korzystne dla klientów banków wyroki w sprawie zwrotu środków skradzionych z kont bankowych. Przykładem może być wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie, który przyznał rację konsumentowi w sporze z bankiem. Wyrok dotyczył sprawy, w której osoba podająca się za pracownika podmiotu oferującego produkty inwestycyjne nakłoniła klienta banku do zainstalowania aplikacji umożliwiającej osobom trzecim dostęp do systemu bankowego, tzw. pulpit zdalny. W następstwie tego doszło do nieautoryzowanych transakcji wykonanych przez osoby trzecie, które polegały na zerwaniu lokat posiadanych przez klienta banku oraz dokonaniu przelewu środków z jego konta na rachunki nieupoważnionych osób. Sąd uznał, że sam fakt zainstalowania przez klienta banku aplikacji umożliwiającej zdalny dostęp do systemu bankowego, która sama w sobie jest legalnym narzędziem, nie świadczy o rażącym niedbalstwie klienta banku.

Wyrok TSUE

W wyroku z dnia 16 marca 2023 r. w sprawie C-351/21 TSUE wskazał, że bank powinien przekazać swojemu klientowi wszelkie informacje umożliwiające identyfikację podmiotu, który uzyskał korzyść na skutek transakcji płatniczej wykonanej z rachunku bankowego należącego do klienta banku. Stanowisko wyrażone przez TSUE w tym zakresie powinno mobilizować banki do podejmowania wszelkich kroków umożliwiających ustalenie danych nieuprawnionych osób, które otrzymały środki ukradzione z konta klienta banku.

O nieautoryzowanych płatnościach

W dzisiejszym świecie zagrożenia związane z cyberprzestępczością są coraz poważniejsze. Warto więc poznać sposoby obrony przed nimi – więcej o nieautoryzowanych płatnościach przeczytasz w naszych poprzednich artykułach: https://kancelaria-certus.pl/przedsiebiorca-ofiara-ataku-hakerskiego/, https://kancelaria-certus.pl/straciles-srodki-konta-bankowego-bank-odpowiada/

Autor: Jakub Piejak

Artykuł Nieautoryzowane transakcje: postępowania przed UOKiK i sądami pochodzi z serwisu Kancelaria Prawna Certus.

PRZEDSIĘBIORCA OFIARĄ ATAKU HAKERSKIEGO

Jakub Piejak — Thu, 05 Jan 2023 08:41:01 +0000

W dobie wszechobecnej technologii wszyscy jesteśmy narażeni na najróżniejsze próby ataków hakerskich, z którymi wiąże się ryzyko wycieku danych osobowych oraz utraty oszczędności zgromadzonych na kontach bankowych.

Jakiś czas temu ofiarą takiego ataku padł jeden z przedsiębiorców, w imieniu którego dochodziliśmy od banku na drodze sądowej zwrotu pieniędzy wyprowadzonych z konta bankowego przez hakera.
Pomimo, że bank kwestionował swoją odpowiedzialność za wypłatę środków na rzecz nieuprawnionej osoby w ramach tzw. „nieautoryzowanej transakcji płatniczej”, to kilka dni temu sprawa zakończyła się prawomocnie w pełni korzystnym dla naszego Klienta rozstrzygnięciem.

Zobowiązanie do zwrotu utraconych środków pieniężnych

Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2021 r, sygn. akt XV GC 952/20, Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu zasądził od Banku Pekao (wcześniej Idea Bank) na rzecz naszego Klienta kwotę 30.000,00 zł tytułem zwrotu środków pieniężnych, które zniknęły z jego konta na skutek ataku hakerskiego.

W sprawie doszło do tzw. „nieautoryzowanych transakcji płatniczych” dokonanych przez osobę trzecią. Haker uzyskał nieuprawniony dostęp do firmowego konta naszego Klienta (spółka z o. o.) i dokonał z niego kilku przelewów. Sąd uznał, że odpowiedzialność za nieautoryzowane transakcje ponosi bank mimo tego, że postępowanie karne w sprawie oszustwa komputerowego zostało umorzone ze względu na niewykrycie sprawcy przestępstwa.

Zdaniem sądu bank jest zobowiązany wobec naszego Klienta do zwrotu środków pobranych przez nieuprawnioną osobę ze względu na to, że nie zdołał wykazać żadnej z przesłanek umożliwiających zwolnienie się od odpowiedzialności w tym zakresie.
Oznacza to, że bank nie wykazał, iż :
– transakcje płatnicze zostały autoryzowane, tzn., że nasz Klient miał zamiar wykonania takich transakcji lub że godził się na ich realizację;
– nasz Klient doprowadził do wspomnianych transakcji umyślnie lub w skutek rażącego niedbalstwa, albo;
– nasz Klient umyślnie lub w skutek rażącego niedbalstwa dopuścił się do naruszenia warunków korzystania z rachunku bankowego.

Sąd Okręgowy we Wrocławiu XI Wydział Gospodarczy Odwoławczy wyrokiem z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. akt XI Ga 157/22, w całości oddalił apelację banku uznając, że ponosi on wobec naszego Klienta odpowiedzialność za skutki ataku hakerskiego przeprowadzonego przez niezidentyfikowaną osobę.

Obowiązki banków wobec posiadaczy rachunków bankowych

Bank zawierając umowę rachunku bankowego zobowiązuje się względem jego posiadacza do przechowywania powierzanych bankowi środków pieniężnych. Wydając powyższy wyrok sąd słusznie zwrócił uwagę na to, że w takim wypadku środki pieniężne wpłacane na konto przechodzą na własność banku, który może nimi obracać i na każdy wniosek posiadacza konta bank zobowiązany jest do wypłaty środków.

Reasumując, zapewnienie bezpieczeństwa środków gromadzonych na rachunkach bankowych jest jednym z najistotniejszych obowiązków banku, w związku z czym wszelkie próby zaniżania standardów bezpieczeństwa powierzonych bankowi środków pieniężnych, np. poprzez przerzucanie odpowiedzialności za nieautoryzowane transakcje na posiadaczy konta, powinny być oceniane jako zachowania sprzeczne z dobrymi obyczajami i celem umowy rachunku bankowego.
Ryzyko dokonania wypłaty z rachunku bankowego do rąk osoby nieuprawnionej oraz dokonanie rozliczenia pieniężnego na podstawie dyspozycji wydanej przez osobę nieuprawnioną obciąża bank.

Autor tekstu: Jakub Piejak

Artykuł PRZEDSIĘBIORCA OFIARĄ ATAKU HAKERSKIEGO pochodzi z serwisu Kancelaria Prawna Certus.

Kolejne banki z zarzutami dotyczącymi nieautoryzowanych transakcji płatniczych

Jakub Piejak — Tue, 06 Dec 2022 08:33:38 +0000

W ostatnim czasie Prezes UOKiK postawił czterem kolejnym bankom, tj. Bank Pocztowy, ING Bank Śląski, Nest Bank oraz Santander Consumer Bank, zarzuty naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, którzy zgłaszają bankom nieautoryzowane transakcje.

Wcześniej, w lipcu 2022 r. podobne zarzuty postawiono pięciu innym bankom, tj. Bank Millennium, BNP Paribas Bank Polska, Credit Agricole Bank Polska, mBank oraz Santander Bank Polska. Aktualnie Prezes UOKiK przygląda się praktykom kolejnych banków w zakresie nieautoryzowanych transakcji, w najbliższym czasie można się więc spodziewać wszczęcia przez organ postępowań wyjaśniających.

Na czym polegają naruszenia banków?

Zgodnie ze stanowiskiem Prezesa UOKiK banki dopuszczają się nieuczciwych praktyk wobec konsumentów poprzez odmowę zwrotu kwot nieautoryzowanych transakcji, pomimo że powinny to czynić do końca dnia roboczego następującego po dniu zgłoszenia nieautoryzowanej transakcji. Wyjątki od tej zasady są tylko dwa – bank nie musi zwracać środków nieautoryzowanej transakcji, jeśli od jej dokonania upłynęło 13 miesięcy lub jeśli bank podejrzewa próbę oszustwa przez konsumenta i zawiadomi o tym organy ścigania.

Zdaniem Prezes UOKiK naruszenia banków polegają także na wprowadzaniu konsumentów w błąd co do rozumienia pojęć „autoryzacja” transakcji, która polega na wyrażeniu przez konsumenta zgody na transakcję np. przez podanie PIN-u oraz „uwierzytelnienie” transakcji, które jest samą czynnością techniczną, np. podaniem PIN-u. Udzielając odpowiedzi na reklamacje banki odmawiają zwrotu środków powołując się błędnie na to, że transakcje zostały autoryzowane, podczas gdy transakcje zostały tylko uwierzytelnione, np. podaniem PIN-u, co nie wystarcza jednak do dokonania „autoryzacji”.
Prezes UOKIK stoi na stanowisku, że transakcją nieautoryzowaną jest także transakcja uwierzytelniona (np. poprzez podanie kodu PIN), ale bez zgody konsumenta.

Orzecznictwo w sprawach nieautoryzowanych transakcji

Na podobnym stanowisku do tego prezentowanego przez Prezesa UOKiK stoją także sądy, np. Sąd Okręgowy w Warszawie, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 sierpnia 2021 r., sygn. akt XXVII Ca 1352/21 wskazał, że: „jeśli konsument pada ofiarą „phishingu”, tj. wykonuje przelew logując się do bankowości elektronicznej za pośrednictwem fałszywego linku przesłanego przez nieznaną osobę podszywając się pod bank, to dochodzi do nieautoryzowanej transakcji, gdyż taka transakcja jest dokonywana bez zgody konsumenta”.

Autor tekstu: Jakub Piejak

Artykuł Kolejne banki z zarzutami dotyczącymi nieautoryzowanych transakcji płatniczych pochodzi z serwisu Kancelaria Prawna Certus.