Zgodnie z polskim porządkiem prawnym, każdy z nas jest dysponentem swojego wizerunku.

W praktyce życia gospodarczego i zawodowego niejednokrotnie zdarza się jednak, że podmiot trzeci używa naszego wizerunku. Bywa, że były pracodawca pomimo zakończenia stosunku pracy dalej korzysta z naszego zdjęcia, posługując się nim np. na stronie internetowej.
Czy ma do tego prawo? Odpowiedź brzmi : „To zależy…”
Zgodnie z art. 81 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
„1. Rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. W braku wyraźnego zastrzeżenia zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli osoba ta otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie.
2. Zezwolenia nie wymaga rozpowszechnianie wizerunku:
1) osoby powszechnie znanej, jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, w szczególności politycznych, społecznych, zawodowych;
2)osoby stanowiącej jedynie szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza.”

Z powyższego wynika, że jeśli nie wyraziliśmy zgody na używanie naszego wizerunku lub nie otrzymaliśmy zapłaty za pozowanie – to posługiwanie się nim stanowi naruszenie przepisów, chyba że zachodzą przesłanki wyłączające ochronę opisane w art. 81 pkt 2.

Roszczenia wobec naruszeń ustawy prawa autorskiego

W sytuacji, gdy ktoś naruszył nasze uprawnienia wynikające z ustawy o prawie autorskim przysługuje nam szereg roszczeń, tj:
1. żądanie zaniechania naruszenia – czyli w praktyce usunięcia naszego wizerunku z miejsc, w których jest publikowany;
2. prawo do tego, aby podmiot korzystający z naszego wizerunku złożył publiczne oświadczenie o odpowiedniej treści lub formie – czyli najczęściej uzyskanie przeprosin;
3. prawo do żądania zadośćuczynienia – tj. zapłaty adekwatnej sumy pieniężnej na naszą rzecz;
4. prawo do żądania, aby podmiot korzystający z naszego wizerunku uiścił odpowiednią sumę na wskazany przez nas cel społeczny.

W danym stanie faktycznym może się okazać, że przysługują nam jeszcze inne możliwości już na podstawie przepisów Kodeksu Cywilnego. Z uwagi na fakt, że wizerunek stanowi nasze dobro osobiste to wcześniej udzieloną zgodę na posługiwanie się nim przez podmiot trzeci możemy zawsze wycofać. Przed podjęciem takiej decyzji warto jednak zapoznać się z dokumentami, jakie podpisaliśmy. Wycofanie zgody może bowiem wiązać się z naruszeniem zawartej przez nas umowy.

Ktoś korzysta z Twojego wizerunku bez Twojej zgody? I chcesz aby zaprzestał?
Skontaktuj się z nami pod nr 512 466 221 lub mailowo: certus@kancelaria-certus.pl – służymy pomocą w takich sprawach.

Autor tekstu: r. pr. Stefan Zimny